Show Less
Open access

Through the Back Door

The Black Market in Poland 1944–1989

Series:

Jerzy Kochanowski

This book analyzes the history of the black market in Poland before the 1940s and the development of black-market phenomena in post-war Poland. The author evaluates the interrelation between black-market phenomena and historical and geographical conditions. At first, the black market stabilized the system by making it more flexible and creating a margin of freedom, albeit in the short term. In the long run, the informal economic activities of the people ran counter to and undermined the official ideology of the state. The author concludes that in post-war Poland, owing to a singular coincidence of historical, political, economic and social factors, the second economy had its own unique character and an endemic presence that loomed large in the Soviet Bloc.

Show Summary Details
Open access

Glossary

←418 | 419→

Glossary

AbbreviationPolishEnglish
AANArchiwum Akt Nowych w WarszawieCentral Archives of Modern Records in Warsaw
AIPNArchiwum Instytutu Pamięci Narodowej w WarszawieArchive of the Institute of National Remembrance in Warsaw
AKArmia KrajowaHome Army
AMSZArchiwum Ministerstwa Spraw ZagranicznychArchive of the Ministry of Foreign Affairs
APKrArchiwum Państwowe w KrakowieState Archive in Krakow
APWrArchiwum Państwowe we WrocławiuState Archive in Wrocław
APWArchiwum Państwowe m.st. WarszawyWarsaw State Archive
AZZArchiwum Związków ZawodowychTrade Unions’ Archive
BGKBank Gospodarstwa KrajowegoHome Economy Bank
BP MSWBiuro Paszportów Ministerstwa Spraw WewnętrznychPassport Bureau of the Ministry of Internal Affairs
BP KC PZPRBiuro Polityczne Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii RobotniczejPolitburo of the PUWP
BRLBułgarska Republika LudowaBulgarian People’s Republic
CHZCentrala Handlu ZagranicznegoForeign Trade Office
CKWSCentralna Komisja do Walki ze SpekulacjąCentral Commission for Combating Speculation
CPLiACentrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego, CepeliaPolish Art and Handicrafts Foundation
←419 | 420→CPNCentrala Produktów NaftowychOffice of Petroleum Products
CRSCentrala Rolnicza Spółdzielni Samopomoc ChłopskaFarmers’ Mutual Aid Cooperatives Central Office
CRZZCentralna Rada Związków ZawodowychCentral Trade Union Council
CSRČeskoslovenská RepublikaCzechoslovak Republic
CSRSČeskoslovenská Socialistická RepublikaCzechoslovak Socialist Republic
CZSS SpołemCentralny Związek Spółdzielni Spożywców SpołemCentral Association of Społem Cooperatives for Distribution of Agricultural Products
DOKPDyrekcja Okręgowa Kolei PaństwowychRegional State Railroad Directorate
GGGeneralne GubernatorstwoGeneral Government
GIGEGłówny Inspektorat Gospodarki EnergetycznejHead Office of the Energy Inspectorate
GIOSGłówny Inspektorat Ochrony SkarbowejHead Office of the Treasury Protection Inspectorate
GKKFiTGłówny Komitet Kultury Fizycznej i TurystykiCentral Committee for Physical Culture and Tourism
GKTGłówny Komitet TurystykiCentral Tourism Committee
GRNGminna Rada NarodowaCommunity National Council
GSGminna Spółdzielnia Samopomoc ChłopskaCommunity Farmers’ Self-Help Cooperative
GUCGłówny Urząd CełCentral Customs Office
GUdWzLiSWGłówny Urząd do Walki z Lichwą i Spekulacją Wojenną przy Prezydium Rady MinistrówGłówny Urząd do Walki z Lichwą i Spekulacją Wojenną przy Prezydium Rady Ministrów
HIMHerder-Institut MarburgHerder-Institut Marburg
IPPInstytut Problematyki PrzestępczościInstitute for Criminal Problems
←420 | 421→jgujednostka gospodarki uspołecznionejNationalized economy unit
KC PPR/PZPRKomitet Centralny Polskiej Partii Robotniczej/Polskiej Zjednoczonej Partii RobotniczejCentral Committee of the Polish Workers’ Party/ Polish United Workers’ Party
KERMKomitet Ekonomiczny Rady MinistrówEconomic Committee of the Council of Ministers
KG MOKomenda Główna Milicji ObywatelskiejPolice Headquarters
KP MOKomenda Powiatowa Milicji ObywatelskiejCounty Police Headquarters
KPDKommunistische Partei DeutschlandsGerman Communist Party
KRNKrajowa Rada NarodowaState National Council
KSKomisja Specjalna do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem GospodarczymSpecial Commission for Combating Economic Fraud and Corruption
KW MOKomenda Wojewódzka Milicji ObywatelskiejVoivodship Police Headquarters
KW PPR/PZPRKomitet Wojewódzki Polskiej Partii Robotniczej/Polskiej Zjednoczonej Partii RobotniczejVoivodship Committee of the PWP/PUWP
KWar. PZPRKomitet Warszawski Polskiej Zjednoczonej Partii RobotniczejWarsaw Committee of the PUWP
KWSKomisja do Walki ze Spekulacją i Nadużyciami w HandluCommission for Combating Economic Fraud and Speculation in Trade
MAPMinisterstwo Administracji PublicznejMinistry of Public Administration
MBPMinisterstwo Bezpieczeństwa PublicznegoMinistry of Public Security
MHDMiejski Handel DetalicznyMunicipal Retail Trade
←421 | 422→MHWMinisterstwo Handlu WewnętrznegoMinistry of Internal Trade
MHWiUMinisterstwo Handlu Wewnętrznego i UsługMinistry of Internal Trade and Services
MOMilicja ObywatelskaCitizens’ Militia
MPMonitor PolskiMonitor Polski
MRWMinistry of the Internal Market (Ministerstwo Rynku Wewnętrznego, MRW)Ministry of the Internal Market
MSMinisterstwo SprawiedliwościMinistry of Justice
MSWMinisterstwo Spraw WewnętrznychMinistry of Internal Affairs
MSZ, DKDepartament KonsularnyConsular Department of the Ministry of Foreign Affairs
MSZMinisterstwo Spraw ZagranicznychMinistry of Foreign Affairs
MZOMinisterstwo Ziem OdzyskanychMinistry for the Recovered Territories
NBPNarodowy Bank PolskiNational Bank of Poland
NIKNajwyższa Izba KontroliSupreme Audit Office
NKWDNarodnyj Komissariat Wnutriennich DiełPeople’s Commissariat for Internal Affairs
NRDNiemiecka Republika DemokratycznaGerman Democratic Republic
NRFNiemiecka Republika FederalnaGerman Federal Republic
OBOPOśrodek Badania Opinii PublicznejCenter for Public Opinion Research
ODZP TVPOśrodek Dokumentacji i Zbiorów Programowych Telewizji PolskiejPolish Television Documentation Center
OPZZOgólnopolskie Porozumienie Związków ZawodowychAll-Poland Alliance of Trade Unions
ORMOOchotnicza Rezerwa Milicji ObywatelskiejMilitia (Police) Volunteer Reserve
←422 | 423→OWIROtdel Viz i Registracii [inostrancev]Visa and Registration Department
PGRPaństwowe Gospodarstwo RolneState Agricultural Enterprise
PHZPrzedsiębiorstwo Handlu ZagranicznegoForeign Trade Enterprise
PHZPrzegląd HistorycznyPrzegląd Historyczny
PIHPaństwowa Inspekcja HandlowaNational Trade Inspectorate
PISiPARPaństwowa Inspekcja Skupu i Przetwórstwa Artykułów RolnychState Inspectorate of Purchasing and Processing of Agricultural Products
PiŻPrawo i ŻyciePrawo i Życie
PKBProdukt Krajowy BruttoGross National Product, GNP
PKCPaństwowa Komisja CenNational Price Commission
PKOPolska Kasa OpiekiPolish Bank
PKPPolskie Koleje PaństwowePolish State Railroad
PKSPaństwowa Komunikacja SamochodowaState Motor Transport Enterprise
PMPrzemysł MięsnyMeat Industry
PMSPolski Monopol Spirytusowy, PolmosPolish Spirit Monopoly
PMWPolska Misja WojskowaPolish Military Mission
POMPaństwowy Ośrodek MaszynowyNational Machinery Center
POPPodstawowa Organizacja PartyjnaPrimary Party Organization
PPRPolska Partia RobotniczaPolish Workers’ Party
PPSPolska Partia SocjalistycznaPolish Socialist Party
PRLPolska Rzeczpospolita LudowaPolish People’s Republic
PRMPrezydium Rady MinistrówPresidium of the Council of Ministers
PRONPatriotyczny Ruch Odrodzenia NarodowegoPatriotic Movement of National Revival
←423 | 424→PSLPolskie Stronnictwo LudowePolish Peasant Party
PSSPowszechna Spółdzielnia Spożywców SpołemSpołem Cooperative for the Distribution of Agricultural Products
PTTKPolskie Towarzystwo Turystyczno-KrajoznawczePolish Tourist and Sightseeing Society
PUBPPowiatowy Urząd Bezpieczeństwa PublicznegoCounty Office of Public Security
PZPRPolska Zjednoczona Partia RobotniczaPolish United Workers’ Party
PZUPowszechny Zakład UbezpieczeńNational Insurance Company
RFNRepublika Federalna NiemiecFederal Republic of Germany
RKS RMRolniczy Kombinat Spółdzielczy Rada MinistrówFederation of Agricultural Coops Council of Ministers
RPRzeczpospolita PolskaPolish Republic
RSPRolnicza Spółdzielnia ProdukcyjnaAgricultural Produce Cooperative
RWERadio Wolna EuropaRadio Free Europe
SBSłużba BezpieczeństwaSecurity Service
SKRSpółdzielnia Kółek RolniczychFarmers’ Cooperative Association
SRRSocjalistyczna Republika RadzieckaSocialist Soviet Republic
SSSchutzstaffel der NSDAPSS
TLTrybuna LuduTrybuna Ludu daily newspaper
TPRRTowarzystwo Przyjaźni Polsko-RadzieckiejPolish Soviet Friendship Society
UBUrząd BezpieczeństwaSecurity Office
UNRRAUnited Nations Relief and Rehabilitation AdministrationUnited Nations Relief and Rehabilitation Administration
←424 | 425→URMUrząd Rady MinistrówOffice of the Council of Ministers
USAUnited States of AmericaUnited States of America
USRRUkraińska Socjalistyczna Republika RadzieckaUkrainian Soviet Socialist Republic
WRNVoivodship National CouncilVoivodship National Council
WAWydział Administracyjny Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii RobotniczejAdministration Department of the Central Committee of the Polish United Workers’ Party
WCWiadomości CelneWiadomości Celne – Customs Service Periodical
WOPWojska Ochrony PograniczaBorder Defense Force
WOWydział Organizacyjny Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii RobotniczejOrganizational Department of the Central Committee of the Polish United Workers’ Party
WPTBWartime Prices and Trade BoardWartime Prices and Trade Board
WRLWęgierska Republika LudowaHungarian People’s Republic
WRONWojskowa Rada Ocalenia NarodowegoMilitary Council of National Salvation
WSSWarszawska Spółdzielnia Spożywców SpołemWarsaw Społem Cooperative for Distribution of Agricultural Products
WSWWojskowa Służba WewnętrznaInternal Military Service
WUBPWojewódzki Urząd Bezpieczeństwa PublicznegoVoivodship Office of Public Security
WUSWWojewódzki Urząd Spraw WewnętrznychVoivodship Office of Internal Affairs
ZMZakłady MięsneMeat Plants
ZMSZwiązek Młodzieży SocjalistycznejUnion of Socialist Youth
ZMWZwiązek Młodzieży WiejskiejUnion of Rural Youth
←425 | 426→ZSLZjednoczone Stronnictwo LudoweUnited Peasants’ Party
ZSRRZwiązek Socjalistycznych Republik RadzieckichUnion of Soviet Socialist Republics, USSR
ŻWŻycie WarszawyŻycie Warszawy daily newspaper
ZWZZwiązek Walki ZbrojnejUnion of Armed Struggle