Show Less
Restricted access

La formation diminutive dans les langues romanes

Series:

Przemyslaw Debowiak

Le travail consiste en une étude contrastive et diachronique des mécanismes de la morphologie évaluative dans onze langues romanes. Il en résulte que la formation des diminutifs par dérivation suffixale y jouit d’une grande vitalité, ce qui confirme un approfondissement des tendances de l’évolution morphologique et lexicale du latin, observables à travers toute la latinité, et spécialement au haut Moyen Âge. Les autres moyens sont plus rares ; ils sont l’effet de l’usure sémantique des formations diminutives déjà existantes et de celle des suffixes particuliers. À propos du problème de la motivation sémantique primitive des suffixes diminutifs, il semble justifié de considérer comme admissible leur origine tant notionnelle qu’émotionnelle, la seconde étant chronologiquement plus récente.
Show Summary Details
Restricted access

Streszczenie

Extract

Praca zatytułowana Zdrobnienia w językach romańskich stanowi kontrastywną i diachroniczną analizę mechanizmów tak zwanej morfologii ewaluacyjnej w jedenastu językach – bądź grupach języków – romańskich: portugalskim, galicyjskim, hiszpańskim, katalońskim, oksytańskim, francuskim, arpitańskim, sardyńskim, włoskim, językach retoromańskich (romansz, ladyńskim i friulskim) oraz rumuńskim. Środki, za pomocą których w owych językach tworzy się zdrobnienia, jak również żywotność i produktywność tych środków, są bardzo zróżnicowane. Można się w nich jednak doszukać wielu analogii i zbieżności, jak odcienie znaczeniowe deminutywów czy zmiany semantyczne, jakim zdrobnienia ulegają. Taki stan rzeczy uwarunkowany jest historycznie, co potwierdza analiza obydwu aspektów – morfologicznego i semantycznego – tworzenia zdrobnień w łacinie, wspólnym przodku języków romańskich.

Część teoretyczna otwierająca pracę (Rozdział 1) obejmuje definicję zdrobnienia oraz prezentację rozmaitych środków, za pomocą których deminutywa mogą być tworzone w różnych językach, jak np. przydawka w funkcji wyznacznika deminutywności, zmiana rodzaju gramatycznego, enallage – przemienność, wzmocnienie przez przysłówek. Przedstawia także bogactwo potencjalnych funkcji deminutywów. Równocześnie sformułowanych jest kilka ważkich problemów, dotyczących pierwotnej motywacji znaczeniowej form zdrobniałych (wskazanie relacji czy uczucia?), ich semantycznego zużywania, leksykalizacji (opartej głównie na metaforze i metonimii) oraz konsekwencji tych zjawisk.

Część analityczna pracy rozpoczyna się od szczegółowego opisu sposobów tworzenia zdrobnień w łacinie (Rozdział 2), których...

You are not authenticated to view the full text of this chapter or article.

This site requires a subscription or purchase to access the full text of books or journals.

Do you have any questions? Contact us.

Or login to access all content.