Show Less
Open access

World under Revision

The Poetry of Wisława Szymborska

Series:

Wojciech Ligęza

This book provides a comprehensive overview of the entirety of Wisława Szymborska’s poetic oeuvre. The author employs in-depth historical reflection on Szymborska’s beginnings to reveal that – without describing her post-war beginnings and reflecting on her early entanglement in socialist realist newspeak – Szymborska’s mature anti-dogmatic attitude will remain unclear. The book shows how Szymborska’s rhetoric and stylistics – figures of reservation, negation, contradiction, tautology, and repetition – are closely connected with the construction of the poetic world and affect the shape of her messages. After all, Wisława Szymborska is a poet of sophisticated wit, a surprising freedom of expression, and an unusual game with various literary styles, even with colloquial Polish.

Show Summary Details
Open access

Bibliography

Bibliography

List of Abbreviations

Polish Editions of Szymborska’s Works

(only used in absence of English translation)

DŻ – Dlatego żyjemy

PZS – Pytania zadawane sobie

RdDD – Rymowanki dla dużych dzieci

CP – Czarna piosenka

WLN - Wszystkie lektury nadobowiązkowe

LN I-III – Lektury nadobowiązkowe

English Editions of Szymborska’s Works

(all poems from Wisława Szymborska, Map: Collected and Last Poems, transl. Clare Cavanagh and Stanisław Barańczak, New York 2016)

NR – Nonrequired Readings: Prose Pieces, transl. Clare Cavanagh, New York 2002

UP – from the Unpublished Collection (1944–1948)

WWL – Why We Live (1952)

QAY – Questions You Ask Yourself (1954)

COY – Calling Out to Yeti (1957)

S – Salt (1962)

NEF – No End of Fun (1967)

CH – Could Have (1972)

LN – A Large Number (1976)

PB – The People on the Bridge (1986)

EB – The End and the Beginning (1993)

M – Moment (2002)

C – Colon (2005)

H – Here (2009)

E – Enough (2011)

←179 | 180→

Books

Arnheim, Rudolf, Art and Visual Perception: A Psychology of the Creative Eye, Los Angeles 1974.

Balbus, Stanisław, Świat ze wszystkich stron świata. O Wisławie Szymborskiej, Kraków 1996.

Balbus, Stanisław, Dorota Wojda, eds., Radość czytania Szymborskiej. Wybór tekstów krytycznych, Kraków 1996.

Balowski, Mieczysław, Jana Raclavská, eds., Wisława Szymborska. Tradice – současnost – recepce, Ostrava 2004.

Baranowska, Małgorzata, Tak lekko było nic o tym nie wiedzieć… Szymborska i świat, Wrocław 1996.

Barańczak, Stanisław, “The Szymborska Phenomenon,” Salmagundi 103/1994, p. 261.

Bauer, Gerhard, Radość pytania. Wiersze Wisławy Szymborskiej, przeł. Ł. Musiał, Kraków 2007.

Bikont, Anna, Joanna Szczęsna, Pamiątkowe rupiecie. Biografia Wisławy Szymborskiej, Kraków 2012.

Borkowska, Grażyna, Szymborska. Szkice, Warszawa 1996.

Brzozowski, Jacek, ed., O wierszach Wisławy Szymborskiej, Łódź 1996.

Bullock, Alan, Hitler: A Study in Tyranny, New York 1964.

Burke, Kenneth, “Traditional Principles of Rhetoric,” in: A Rhetoric of Motives, Los Angeles 1969.

Burzka-Janik, Małgorzata, „Tyle naraz świata…”. Szkice o poezji Wisławy Szymborskiej, Opole 2012.

Fromentin, Eugène, The Old Masters of Belgium and Holland, transl. M. C. Robbins, New York 1882.

Gombrowicz, Witold, Diary, transl. L. Valle, ed. Jan Kott, Chicago 1988.

Gralewicz-Wolny, Iwona, Poetka i świat. Studia i szkice o twórczości Wisławy Szymborskiej, Katowice 2014.

Grądziel-Wójcik, Joanna, Krzysztof Skibski, eds., Niepojęty przypadek. O poezji Wisławy Szymborskiej, Kraków 2015.

Halicka, Beata, Niektórzy lubią poezję. Wiersze Wisławy Szymborskiej w Niemczech, Kraków 2005.

Heidegger, Martin, “What is Metaphysics?”, Existence and Being, transl. R. F. C. Hull, A. Crick, Chicago 1949.

Herbert, Zbigniew, The Collected Poems: 1956–1998, New York 2014.

←180 | 181→

Huizinga, Johann, The Waning of the Middle Ages, transl. F. Hopman, London 1987.

Legeżyńska, Anna, Wisława Szymborska, Poznań 1996.

Ligęza, Wojciech, O poezji Wisławy Szymborskiej. Świat w stanie korekty, Kraków 2002.

Ligęza, Wojciech, “Wstęp,” Wybór poezji, ed. Wisława Szymborska, Biblioteka Narodowa, Wrocław 2016.

Ligęza, Wojciech, Bez rutyny. O poezji Wisławy Szymborskiej i Zbigniewa Herberta. Kraków 2016.

Lütvogt, Dörte, Zeit und Zeitlichkeit in der Dichtung Wisława Szymborska, München 2007.

Miłosz, Czesław, New and Collected Poems, 1931–2001, New York 2003.

Neuger, Leonard, Rikard Wennerholm, eds., Wisława Szymborska. A Stockholm Conference May 23–24, 2003, Stockholm 2006.

Nyczek, Tadeusz, Tyle naraz świata. 27 x Szymborska, Kraków 2005.

Papieska, Agnieszka, ed., Zachwyt i rozpacz. Wspomnienia o Wisławie Szymborskiej, Warszawa 2014.

Rosenbaum, Ron, Explaining Hitler: The Search for the Origins of His Evil, New York 1998.

Schulz, Bruno, Collected Stories, transl. Madeline G. Levine, Chicago 2018.

Szczepankowska, Irena, Człowiekjęzykwizja świata w poezji Wisławy Szymborskiej. Studia semantyczne, Białystok 2013.

Szymborska, Wisława, Dwadzieścia jeden wierszy, Kraków 1996.

Węgrzyniakowa, Anna, Nie ma rozpusty większej niż myślenie. O poezji Wisławy Szymborskiej, Katowice 1996.

Wiatr, Aneta, Syzyf poezji w piekle współczesności. Rzecz o Wisławie Szymborskiej, Warszawa 1996.

Winckelmann, Johann Joachim, “Thoughts on the Imitation of the Painting and Sculpture of the Greeks,” German Aesthetic and Literary Criticism: Winckelmann, Lessing, Hamann, Herder, Schiller and Goethe, transl. H. B. Nisbett, ed. H. B. Nisbett, Cambridge 1985.

Wisława Szymborska’s Poetry. Choice of Essays, transl. K. Krasuska, J. Burszta, ed. Anna Nasilowska, Bern 2015.

Wojda, Dorota, Milczenie słowa. O poezji Wisławy Szymborskiej, Kraków 1996.

Wokół Szymborskiej, Poznań 1996.

Zarzycka, Anna, Rewolucja Szymborskiej 1945–1957. O wczesnej twórczości poetki na tle epoki, Poznań 2010.

Żak, Stanisław, ed., Obmyślam świat. O poezji Wisławy Szymborskiej, Kielce 1998.

←181 | 182→

Articles

Anna, Nasiłowska, “Szymborska w szkole świata,” Rocznik Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza XXXI/1996.

Balbus, Stanisław, “Wisława Szymborska czyli Pytanie w Odpowiedzi na Pytanie,” Dekada Literacka 1/1994.

Balbus, Stanisław, “Jesteś tylko jedną z rzeczy wielu” (“Ja” wobec rzeczy w poezji Szymborskiej),” in: Człowiek i rzecz. O problemach reifikacji w literaturze, filozofii i sztuce, eds. Seweryna Wysłouch and Bogumiła Kaniewska, Poznań 1999.

Balcerzan, Edward, “Wyklejanki – felietony – wiersze (o twórczości Wisławy Szymborskiej),” Akcent 3/2014.

Baranowska, Małgorzata, “Szymborska i Świrszczyńska – dwa bieguny codzienności,” in: Sporne postaci polskiej literatury współczesnej. Kontynuacje, eds. Alina Brodzka and Lidia Burska, Warszawa 1996.

Barańczak, Stanisław, “Niezliczone odmiany koloru szarego,” in: Przed i po. Szkice o poezji krajowej przełomu lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, Londyn 1988.

Barańczak, Stanisław, “Zawiadomić Szefa…”, Gazeta o Książkach 5/1993.

Barańczak, Stanisław, “Nie ma pytań pilniejszych od pytań naiwnych,” transl. J. Kozak. Gazeta Wyborcza Nov 12–13, 1996.

Bernacki, Marek, “Istnieć w obecności śmierci – literatura a „doświadczenie graniczne,” in: Hermeneutyka fenomenu istnienia. Studia o polskiej literaturze współczesnej (Vincenz, Miłosz, Wojtyła, Herbert, Szymborska), Bielsko-Biała 2010.

Brajerska-Mazur, Agata, “Strategie translatorskie w przekładzie problemów kulturowych z wierszy Wisławy Szymborskiej,” Pamiętnik Literacki 3/2010.

Brzozowski, Jacek, “W stronę Lozanny. Wisławy Szymborskiej czytanie Mickiewicza,” Rocznik Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza XXXI/1996.

Cavanagh, Claire, “Przepisywanie Wielkiej Historii. Achmatowa, Szymborska i Żona Lota,” Teksty Drugie 2/2001.

Chwin, Stefan, “Uśmiech Szymborskiej i duch Darwina,” Kwartalnik Artystyczny 1/2012.

Cieślak-Sokołowski, Tomasz, “Interpunkcja Wisławy Szymborskiej,” Dekada Literacka 6/2005.

Czermińska, Małgorzata, “Ekfrazy w poezji Wisławy Szymborskiej,” Teksty Drugie 2–3/2003.

←182 | 183→

Dauksza, Agnieszka, “Którzyśmy serca swoje jedli i krew swoja pili”. Cielesność w twórczości Wisławy Szymborskiej,” Teksty Drugie 5/2010.

Głowiński, Michał, “Szymborska i krytycy,” Teksty Drugie 4/1998.

Grądziel-Wójcik, Joanna, “Wszystko, czyli „burza przed ciszą” (Chwila Wisławy Szymborskiej), in: Przestrzeń porównań. Szkice o polskiej poezji współczesnej, Poznań 2010.

Grądziel, Joanna, “Świat sztuki w poezji Wisławy Szymborskiej,” Pamiętnik Literacki 2/1996.

Heydel, Magda, “Szymborska i Miłosz jako poeci amerykańscy,” Tygodnik Powszechny 8/2001.

Karwowska, Bożena, “Kobieca perspektywa w poezji Szymborskiej – próba postfeministycznej refleksji,” Teksty Drugie 3/2004.

Kasperski, Edward, “Poezja filozoficzna Szymborskiej (człowiek, byt, poznanie, etyka),” Rocznik Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza XXXI/1996.

Kornhauser, Julian, “Czarodziejstwo,” in: Światło wewnętrzne, Kraków 1984.

Kowalski, Piotr, “Życie, czyli pełne dramaturgii igraszki z banałem,” Dekada Literacka 5–6/2003.

Krynicki, Ryszard, “Zamiast posłowia,” in: W. Szymborska, Wystarczy, Kraków 2011.

Kryński, Magnus Jan. and Robert A. Maguire, “Od tłumaczy,” in: W. Szymborska, Poezje, Kraków 1989.

Kuncewicz, Piotr, “Chytrość rozumu,” in: Cień ręki. Szkice o poezji, Łódź 1977.

Kwiatkowski, Jerzy, “Błazen i Hiob,” in: Klucze do wyobraźni, Warszawa 1962.

Kwiatkowski, Jerzy, “Świat wśród nie-światów,” in: Remont Pegazów, Warszawa 1969.

Kwiatkowski, Jerzy, “Poeci złotego środka,” in: Notatki o poezji i krytyce, Kraków 1975.

Kwiatkowski, Jerzy, “Wisława Szymborska,” in: Magia poezji. O poetach polskich XX wieku, Kraków 1995.

Legeżyńska, Anna, “Powtórka z Szymborskiej,” Polonistyka 8/1997.

Legeżyńska, Anna, “Milczenie roślin. Człowiek i natura w poezji Wisławy Szymborskiej,” in: Literatura polska XX wieku, eds. Bogumiła Kaniewska, Anna Legeżyńska, Piotr Śliwiński, Poznań 2005.

Ligęza, Wojciech, “W pułapce bytu. O tematach poetyckich Wisławy Szymborskiej,” in: Widnokręgi literatury – wielogłosy krytyki. Prace ofiarowane Profesor Teresie Walas, eds. Tomasz Kunz, Anna Łebkowska, Ryszard Nycz, Magdalena Popiel, Kraków 2015.

←183 | 184→

Łukasiewicz, Jacek, “Miłość, czyli zmysł udziału,” in: Rytm, czyli powinność. Szkice o książkach i ludziach po roku 1980, Wrocław 1993.

Łukasiewicz, Jacek, “Wisława Szymborska lub „Ludzie na moście,” Kwartalnik Artystyczny 1/2012.

Małochleb, Paulina, “Świat po bajce jest siny”, czyli Szymborska po wojnie,” in: Widnokręgi literatury – wielogłosy krytyki. Prace ofiarowane Profesor Teresie Walas, eds. Tomasz Kunz, Anna Łebkowska, Ryszard Nycz, Magdalena Popiel, Kraków 2015.

Mazurek, Dorota, “Poezja Wisławy Szymborskiej a socrealizm,” Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska 33–34/1978–1979, section F, Vol. 14.

Michałowski, Piotr, “Wisławy Szymborskiej poetyka zaprzeczeń,” Pamiętnik Literacki 2/1996.

Michałowski, Piotr, “Wisława Szymborska: dialog i soliloquium,” in: Głosy, formy, światy. Warianty poezji nowoczesnej, Kraków 2008.

Miłosz, Czesław, Świadectwo poezji. Sześć wykładów o dotkliwościach naszego wieku, Paryż 1983.

Miłosz, Czesław, “Szymborska i Wielki Inkwizytor,” Dekada Literacka 5–6/2003.

Misiak, Iwona, “Samotny guru: o rozdzielaniu i łączeniu płci w poezji Wisławy Szymborskiej,” Odra 2/1995.

Misiak, Iwona, “Zmysł wzroku Wisławy Szymborskiej,” in: Zmysł czytania, Rzeszów 2003.

Nieukerken, Arendt van, “Wisława Szymborska i cudowność odczarowanego świata,” in: Ironiczny konceptyzm. Nowoczesna polska poezja metafizyczna w kontekście anglosaskiego modernizmu, Kraków 1998.

Nyczek, Tadeusz, “Wielki ser,” NaGłos 12/1993.

Pekaniec, Anna, “Różnice w podobieństwach, podobieństwa w różnicach. Elizabeth Bishop i Wisława Szymborska,” Nowa Dekada Krakowska 4–5/2013.

Pieszczachowicz, Jan, “Wisława Szymborska – wielość istnienia,” in: Pisarze i książki. Moje 70-lecie, Kraków 2013.

Poradecki, Jerzy, “Spójrzcie na siebie. Humanistyczny relatywizm Wisławy Szymborskiej,” in: Prorocy i sztukmistrze. Eseje o poezji polskiej XX wieku, Warszawa-Łódź 1999.

Prokop, Jan, “Wisława Szymborska albo wstydliwość uczuć,” in: Lekcja rzeczy, Kraków 1972.

Skubalanka, Teresa, “Styl poetycki Wisławy Szymborskiej,” in: Herbert Szymborska Różewicz. Studia stylistyczne, Lublin 2008.

Stala, Marian, “Nic zwyczajnego (Kilka uwag o poezji Wisławy Szymborskiej: od Wielkiej liczby po Koniec i początek),” in: W. Szymborska, Życie na poczekaniu. Lekcja literatury z Jerzym Kwiatkowskim i Marianem Stalą, Kraków 1996.

←184 | 185→

Stala, Marian, “Smutek Szymborskiej,” in: Druga strona. Notatki o poezji współczesnej, Kraków 1997.

Stala, Marian, “Pan Newton i mała dziewczynka,” Tygodnik Powszechny 36/2002.

Stankowska, Agata, “Poeta – cud nienaturalny. Szymborska o kondycji człowieka i artysty,” in: Kształt wyobraźni. Z dziejów sporu o „wizję” i „równanie”, Kraków 1998.

Szczęsna, Joanna, “Pisałam wiersze, piszę wiersze i mam zamiar pisać wiersze,” in: W. Szymborska, Czarna piosenka, Kraków 2014.

Walas, Teresa, “Skazana na wielkość rozgłoszoną,” NaGłos 24/1996.

Wiśniewski, Jerzy, “Wisława Szymborska o muzykach i muzyce,” in: Ku harmonii? Poetyckie style słuchania muzyki w wierszach polskich autorów po 1945 roku, Łódź 2013.

Włodek, Adam, “Debiut z przygodami,” in: Nasz łup wojenny, Kraków 1970.

Wyka, Marta, “Kunszt Szymborskiej,” Dekada Literacka 10/1996.

Zieliński, Jan, “Szymborska dla Amerykanów,” Literatura na Świecie 4/1986.

Zieniewicz, Andrzej, “Alergia na słuszność (Poezja Wisławy Szymborskiej w świetle jej debiutu),” Rocznik Towarzystwa im. A. Mickiewicza XXXI/1996.

Żak, Stanisław, “Wisława Szymborska,” in: Polscy pisarze nobliści, Kielce 1998.

←185 | 186→ ←186 | 187→