Show Less
Restricted access

Literarische Topographien in Ostmitteleuropa bis 1945

Series:

Edited By Elzbieta Nowikiewicz

Der Band versammelt Aufsätze, die sich unter verschiedenen Gesichtspunkten mit ostmitteleuropäischen literarischen Räumen, Orten und ihrer Topographie beschäftigen. Die AutorInnen diskutieren unterschiedliche Ansätze einer sichtbaren Welt, des Räumlich-Erfahrbaren mit topographischer Akzentuierung, wobei geographische Referenzräume besondere Berücksichtigung finden. Es handelt sich um Bezüge zu Räumen, Orten und Landschaften im Leben und Werk verschiedener SchriftstellerInnen. Die Sammelmonographie setzt sich darüber hinaus die literarische Wiederentdeckung Ostmitteleuropas zum Ziel. Ostmitteleuropa wird einer erneuten Lektüre unterzogen, wobei die Fragen, wie die einzelnen Autoren den Text des Raumes lesen und wie sie mit dem ostmitteleuropäischen Raum umgehen, eine zentrale Bedeutung erfahren. Es wird auch nach den Raumfunktionen in Texten gefragt. Die Perspektive des Raumes determiniert demzufolge die Herangehensweise und den Umgang mit literarischen Texten.
Show Summary Details
Restricted access

Nieruchome miejsce świata. Kraków w Dziecku przez ptaka przyniesionym Andrzeja Kijowskiego

Extract



Jarosław Bytner (Bydgoszcz)

Dziecko przez ptaka przyniesione, wydana w 1968 roku, druga powieść Andrzeja Kijowskiego, to również1 bardzo wyraziście sformułowany manifest sceptycyzmu poznawczego. Taką wykładnię przesłania utworu Kijowskiego konstytuuje i uprawomocnia interpretacyjnie zarówno specyficzna faktura stylu2, silnie zagęszczona, zmetaforyzowana, utkana z dziecięcych snów, narodowych symboli, jak silniej jeszcze, i na wiele sposobów eksponowana w powieści, świadomość epistemologicznej bezradności bohaterów książki. Postaci w Dziecku są bowiem przede wszystkim całkowicie bezradne w podejmowanych próbach zrozumienia i opisu otaczającej je rzeczywistości. Prawidłowość tę można odnieść do konsekwentnie doznawanej przez nich poznawczej niemocy, prawie całkowitego zagubienia w przestrzeni społecznej, rodzinnej, w kwestiach tożsamościowych, intymnych, psychologicznych, nade wszystko historycznych. I niewielkie ma w tym akurat przypadku znaczenie kondycja głównych bohaterów, dziadka oraz wnuka, mało przecież już (dziadek, Teofil Ż.) bądź jeszcze (wnuk, dziecko) mających wspólnego z realnością. Niezależnie jednak od nadszarpniętej z różnych powodów ← 93 | 94 → psychicznej czy intelektualnej kondycji protagonistów, trudno nie zgodzić się z dziecięcym rozpoznaniem pewnego niezmiennego stanu nieprzejrzystości świata: „Dlaczego tyle tajemnicy, dlaczego ciemno tak nad dzieckiem? Co będzie potem, jeśli od początku świat tak zawile się tłumaczy?”3

W powieściowym świecie pozbawionym pewności, stałych punktów odniesienia, bezradności i poczucia klęski w podejmowanych próbach zrozumienia...

You are not authenticated to view the full text of this chapter or article.

This site requires a subscription or purchase to access the full text of books or journals.

Do you have any questions? Contact us.

Or login to access all content.